1001 Memori… Ceritera Dari Lenjang

Kata ganti diri

Sebagai post pertama untuk tahun 2009, chegu perkenalkan beberapa perkataan Semai untuk kata ganti diri bagi saya, kamu, dia, kita, mereka.

Eng - saya (sebutan: e-epal)

Hek - kamu

Iloi - dia

Hig - kita

Mai, Enai - mereka

Kami - jig

Baii - kawan-kawan semua (melalui pemerhatian chegu)

Kepada guru2 pedalaman yang pernah mempelajari Semai, pasti lebih arif akan kata ganti diri ni. Jika chegu silap, tlog perbetulkan ye… Jika ada guru2 yang tau bhasa Temiar, Jakun atau yg lain, boleh berkongsi ilmu di sini. Tak salah jika kita berkongsi ilmu kan. Baiklah, itu saja untuk kali ini. Tunggu perkataan Semai seterusnya untuk post akan datang. Antara perkataan yang popular di Lenjang pada tahun lepas ialah ‘Eng kalog cekgu.’ maksudnya ’saya tak pandai cikgu.’ Memang ckup kelakar jgak bila didengar berulang2. Mungkin ini sudah menjadi budaya bagi mereka sekiranya tak tahu suatu perkara. Tapi, bila ada yg faham, terus mereka akan sebut, ‘Eng paniy cekgu.’ maknanya  ’saya tau cikgu.’ Paniy pun.

Berdasarkan artikel akhbar Berita Harian 22hb Disember 2008:

"Katanya, laporan pengkaji terdahulu, Hassan Mat Nor menyatakan, mereka malas, namun perkataan malas diterjemah dalam bahasa suku Semai sebagai ‘Segat’ bukan bermaksud malas saja tetapi segan atau mengelak untuk sesuatu perkara atau tidak mahu memanjangkan cerita."

Segat atau sagat - malu, segan, malas, mengelakkan diri daripada berbuat sesuatu, dipendekkan cerita

//Bahasa Semai untuk pelajaran pertama kita ialah… Oh ya, lupa nak bagitau. Suku kaum asli di daerah Lipis kebanyakannya dari kaum Semai. Oleh kerana chegu berpeluang mengajar di sini, jadi chegu cuba memasukkan seberapa banyak perkataan Semai yang chegu pelajari ke dalam blog ni. Sengaja chegu mulakan dengan perkataan ni kerana artikel sebelumnya terdapat perkataan ni dan chegu juga pernah menggunakannya. Tetapi bunyinya di sini lebih kepada ’sagat’ dan maksudnya pun yang chegu tahu, malu saja. Mungkin masuk sekolah nanti, chegu akan cuba bertanya maksud perkataan sagat selain malu. Kebiasaannya, bila chegu tegur murid2 dalam kelas atau di luar kelas, mereka menyebut perkataan ni. Contohnya, bila cikgu cakap, "Wah, cantik pakaian kamu hari ni, Masni". Jawab murid yg lain, "Dia sagat cikgu" sambil si Masni menundukkan kepala tersipu2. Di sini, ia bermaksud malu-malu kucing… Perkataan ni jarang didengar kerana penggunaannya yang tidak meluas.